Klimaatadaptatie

Stip op de horizon: waar werken we naar toe?

In het extremer wordende klimaat en de verder verdichtende stad is een extra inspanning nodig om de leefkwaliteit van de stad te behouden. Daarom is klimaatadaptatie (het aanpassen van de omgeving aan de klimaatverandering) onontkoombaar. Met de Strategie Klimaatadaptatie (2020) zetten wij samen met de drie waterschappen Amstel, Gooi en Vecht, Hollands Noorderkwartier en Rijnland, een stip op de horizon voor een klimaatbestendige stad. Voor nieuwbouw en transformatie betekent dit dat er maatregelen getroffen moeten worden om hittestress in de buitenruimte en oververhitting van binnenruimtes te voorkomen Er moet voldoende water opgevangen worden in en om gebouwen, ook als waterbuffer voor droge periodes. In de Strategie Klimaatadaptatie heeft de gemeente ambities geformuleerd en suggesties gedaan voor maatregelen.

Het programma ‘Amsterdam Rainproof’, is een initiatief om samen met bewoners, bedrijven, kennisinstellingen de stad regenbestendig te maken en tegelijkertijd te zorgen voor watervoorraden voor periodes van droogte. Op de website van Amsterdam Rainproof staan concrete voorbeelden en maatregelen.

Randvoorwaarden: Wat moeten we?

1. Regenbestendig ontwikkelen

Om wateroverlast en waterschade bij extreme regenbuien tegen te gaan, wordt bij nieuwe bouwwerken verplicht het hemelwater op eigen perceel te bergen. Daarbij dient minimaal 60 liter hemelwater te worden opgevangen per m2 bebouwd oppervlak en dient deze hoeveelheid hemelwater binnen 60 uur weer te worden afgevoerd met een maximum lozing op het riool van 1 liter per m2 bebouwd oppervlak. Uitzonderingen zijn gemaakt voor hergebruiksystemen, centraal bestuurde systemen en vergunningsvrije bouwwerken.

Vertraagd afvoeren van hemelwater wordt bij voorkeur gedaan door het in de bodem te infiltreren of via het (eventueel nabijgelegen) oppervlaktewater. Als dit niet mogelijk is, mag hemelwater vertraagd worden afgevoerd via het riool.

Raadpleeg voor oplossingen de thematische studie over regenbestendige gebiedsontwikkeling.

Waar geldt de randvoorwaarde voor?

Nieuw te ontwikkelen:
WoningenWoningen
Utiliteiten

Waar is het vastgesteld?
  • Hemelwaterverordering, september 2020 (let op! nog niet vastgesteld )

Ambities: Wat willen we?

1. Geen regenwater afvoeren op riolering

De ambitie is om regenwater niet meer af te voeren via de riolering maar zoveel mogelijk op te vangen en te hergebruiken. Bijvoorbeeld voor groen (ook in tijden van hitte en droogte) en de toiletspoeling van gebouwen. Dit vraagt om een dynamisch watermanagementsysteem per kavel, dat kan anticiperen op periodes van extreme regenval maar ook op periodes van droogte.

Waar geldt de ambitie voor?

Nieuw te ontwikkelen:
WoningenWoningen
Utiliteiten
Openbare ruimte

Waar is het vastgesteld?

2. Hittebestendig ontwikkelen

De ambitie is om gebieden en gebouwen hittebestendig te ontwikkelen. En daarmee

  • schade en overlast veroorzaakt door hitte in zowel het fysieke als het sociale domein zoveel mogelijk te voorkomen en te beperken. De ambities zijn: inzet op materiaalsoorten van de gevel en in de buitenruimte die hittestraling zo min mogelijk opnemen (en dus ook niet later afgeven).
  • hittebestendig bouwen en inrichten als eis bij het opstellen van stedenbouwkundige plannen en bij het ontwerpen van nieuwe gebouwen, transformatieprojecten en nieuwe of her in te richten buitenruimte.
  • samen met o.a. woningbouwcorporaties maatregelen treffen ter voorkomen van hittestress buitenruimte en oververhitting binnenruimtes voor bestaande gebouwen.
  • inzet op het vergroenen van de buitenruimte, daken en gevels, in het bijzonder op plekken waar overlast door hitte het meest voorkomt (in versteende en schaduwarme gebieden).
  • lokale “koele plekken/postzegelparken” creëren waar buurtbewoners afkoeling kunnen zoeken.
Waar geldt de ambitie voor?

Nieuw te ontwikkelen:
WoningenWoningen
Utiliteiten
Openbare ruimte

Waar is het vastgesteld?

3. Droogtebestendig ontwikkelen

Door neerslagtekort en verdamping ontstaat droogte. Droogte kent verschillende risico’s, zoals schade aan het stedelijk groen en de ecologie, funderingsproblemen, veenoxidatie, afname van (zwem)waterkwaliteit, verzilting, bodemdaling en daardoor mogelijk verzakkingen en beschadigingen aan leidingen en netwerkkabels.

Het streven is om beter bestand te zijn tegen langdurige perioden van droogte. Dit kan o.a. door een diversiteit van beplanting en door regenwater lokaal vast te houden en te hergebruiken.

Waar geldt de ambitie voor?

Nieuw te ontwikkelen:
WoningenWoningen
Utiliteiten
Openbare ruimte

Waar is het vastgesteld?

4. Waterbestendigheid ontwikkelen

Het streven is om de kans op overstromingen in de stad te verkleinen, in aanvulling op de verantwoordelijkheden van de andere bestuurslagen en -organen hiervoor. Daarnaast streven we gevolgbeperking na bij een eventuele overstroming, zowel via de ruimtelijke inrichting als door middel van crisisbeheersing.

Overstromingsrisico bestaat niet overal in gelijke mate in Amsterdam. Per locatie kan de plaatsgebonden overstromingskans verschillen en dat geldt ook voor de optredende overstromingsdiepte. Op basis hiervan is een landelijke ‘kansenkaart gevolgbeperking’ gemaakt, inclusief voorbeeldmaatregelen per overstromingsdiepte In het kader van de thematische studie waterveiligheid die de gemeente Amsterdam samen met Waternet uitvoert worden deze kansenkaart en voorbeeldmaatregelen in 2020 verder uitgewerkt voor Amsterdam.

Waar geldt de ambitie voor?

Nieuw te ontwikkelen:
Woningen Woningen
Utiliteiten
Openbare ruimte

Waar is het vastgesteld?