Transformaties

Onder transformatie verstaat de gemeente Amsterdam het wijzigen van het gebruik van een bestaande gebouwen. Deze gebruikswijziging kan samengaan met een (ingrijpende) verbouwing of herbouw maar transformaties kunnen ook zonder verbouwing gerealiseerd worden.

De meeste gebiedsontwikkeling binnen de gemeente Amsterdam vindt plaats in transformatiegebieden. Erfpachters of grondeigenaren zijn de initiatiefnemers voor de ontwikkeling. Zij worden door de gemeente uitgedaagd om bij te dragen aan een duurzame ontwikkeling van de stad.

Bij transformatie zijn veel verschillende scenario’s denkbaar waar wettelijke voorschriften gelden (Hoofdstuk 5, Bouwbesluit 2012). Bijvoorbeeld (klik op de titels voor meer informatie):

Een bestaand gebouw wordt tot de fundering gesloopt en volledig herbouwd op de bestaande fundering. De herbouw hoeft daarbij niet hetzelfde te zijn als het oorspronkelijke gebouw. In dit geval is geen sprake van het ‘vernieuwen, veranderen of vergroten van een bestaand bouwwerk’. Daarom wordt er door de gemeente getoetst aan de nieuwbouweisen volgens hoofdstuk 5, Bouwbesluit 2012, waaronder de EPC of BENG-eis en MPG.

Het gedeeltelijk vernieuwen, veranderen of vergroten van een bestaand bouwwerk. Hiervan is bijvoorbeeld sprake als een bestaand gebouw met een ondergeschikt aantal bouwlagen wordt opgehoogd of als er interne verbouwing plaats vindt. Dit wordt aangemerkt als verbouw en niet als nieuwbouw. In dit geval geldt de EPC of BENG-eis, MPG niet, maar gelden op grond van het Bouwbesluit 2012 regels voor energiezuinigheid, bijvoorbeeld met betrekking tot thermische isolatie en luchtvolumestroom, voor het deel dat vernieuwd, veranderd of vergroot wordt. Bij de toepassing van die regels wordt uitgegaan van het ‘rechtens verkregen niveau’ (het vereiste/vergunde kwaliteitsniveau van het bestaande gebouw ten tijde van de realisatie van dat gebouw). Deze verbouwing biedt kansen voor een verduurzamingsslag en bijvoorbeeld het verhogen van comfort en een besparing op de energierekening.

Er wordt een nieuw hoofdgebouw gebouwd. Waarbij bestaande bijgebouwen en of ondergeschikte bouwfragmenten in het hoofdgebouw opgenomen worden. Er is dus geen sprake van ‘vernieuwen, veranderen of vergroten van een bestaand bouwwerk’. Dit betekent dat de gemeente toetst aan de nieuwbouweisen (waaronder de EPC-eis of BENG-eis en MPG).

Meer dan 25% van de gebouwschil wordt vernieuwd, veranderd of vergroot en deze vernieuwing, verandering of vergroting betreft de integrale gebouwschil (‘ingrijpende renovatie’). In dit geval geldt de EPC of BENG-eis en MPG eis niet, maar gelden wel de regels voor thermische isolatie en luchtvolumestroom uit het Bouwbesluit 2012 voor het deel dat vernieuwd, veranderd of vergroot wordt. Bij de toepassing van die artikelen wordt uitgegaan van het ‘rechtens verkregen niveau’. De renovatie biedt wel kansen voor een verduurzamingsslag.

Aansluitplicht & Wet VET
Bij transformatie kan sprake zijn van een aansluitplicht op het warmtedistributienet. Of daarvan daadwerkelijk sprake is wordt per geval beoordeeld. Daarbij speelt onder meer de aard/omvang van de verbouwing en de bijdrage daarvan aan de energiezuinigheid van het gebouw een rol.

Daarnaast kan bij het realiseren van nieuwe woningen (‘kleingebruikers’) de Wet Voortgang Energietransitie (Wet VET) van toepassing zijn. Dit betekent dat deze nieuwe woningen niet meer op gas mogen worden aangesloten.

Hemelwaterverordening
Bij het verbouw en herbouw bestaat op grond van de Hemelwaterverordening Amsterdam, de verplichting om waterbergingen aan te leggen en in stand te houden. Deze verplichting bestaat in principe bij elke bouwactiviteit, dus ook bij bouwactiviteiten die niet samengaan met transformatie.

Neem contact op met het stadsdeel of Omgevingsdienst
Gelet op de vele mogelijkheden bij transformatie/functiewijzigingen raden wij aan contact op te nemen met de afdeling vergunningen van het betreffende stadsdeel of met de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (als het project is gelegen in een stedelijk gebied), zie hiervoor een kaart van die gebieden.

Voorbeelden van transformaties

Transformatie gaat vaak samen met verbouwingen, vaak is er sprake van een combinatie van scenario’s. Onderstaande voorbeelden geven een beeld van mogelijke verbouwingen en daarbij is aangegeven wat het meest passende scenario is.

Foto door: Gemeente Amsterdam

Optopping fashion center

Toren 3 van het World Fashion Centre heeft te maken gehad met langdurige leegstand. De verouderde kantoren zijn omgebouwd naar 294 woningen. Er is gekozen met optopping van het gebouw in de vorm van een compleet nieuwe 13de en 14de verdieping.

Foto door: Gemeente Amsterdam

Renovatie Silo’s Zeeburg

De drie silo’s op Zeeburgereiland zijn overblijfselen van deze voormalige Rioolwaterzuivering Oost en staan middenin de Sportheldenbuurt. De drie silo’s worden gerenoveerd en er komt onder andere een kinderspeelvoorziening, wellness, eventspace en eenkamerhotel, foodlab, bruwpub, horeca, kantoorruimtes en drie openbare dakterrassen